HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Weerkaart historie

De weerkaart is een landkaart met een overzicht van
het weer in de wereld. De kaart bevat waarnemingen
en metingen, weergegeven in symbolen en getallen.
Opvallend zijn de lijnen (isobaren), die plaatsen ver-
binden waar de luchtdruk gelijk is. Zo wordt bepaald
waar de luchtdruk hoog en laag is (hoge- en lagedruk-
gebieden) en in welke richting en met welke snelheid
de lucht beweegt. Naast isobaren zijn er ook isothermen,
lijnen die plaatsen met dezelfde temperatuur met elkaar
verbinden. De isotherm is een vondst uit 1817 van de
geograaf Alexander von Humboldt. Op de weerkaart is
verder te zien waar het regent of sneeuwt, waar de zon
schijnt en hoe hard het waait. Ook worden fronten aan-
gegeven, lijnen die de begrenzing vormen met andere
luchtsoorten. Als een front passeert volgt er meestal
ander weer. Tot begin jaren tachtig van de vorige eeuw
werden weerkaarten met de hand ingetekend, vandaag
de dag maakt de computer de kaarten. Tegenwoordig
bieden weerkaarten niet alleen het actuele weer maar
ook de verwachting. Computers berekenen zelfs weer-
kaarten van 10 á 15 dagen vooruit. Weerkundigen
maken ook gebruik van weerkaarten met gegevens van
hogere luchtlagen, bijvoorbeeld op 5 kilometer hoogte.
De luchtstromingen op grotere hoogte zijn van van
belang voor het weer en de verwachting.

De eerste weerkaarten dateren uit de 18e eeuw.
De Duitse onderzoeker Heinrich Brandes verwerkte
daarop gegevens van de Societas Meteorologica
Palatina, één van de eerste weerkundige organisaties
van keurvorst Karl Theodor. Meteoroloog Buys Ballot
tekende in 1852 de eerste schetsen van kaarten met
gegevens van wind en luchtdruk. In Frankrijk worden
sinds 1863 iedere dag weerkaarten uitgegeven waar
men zich op kan abonneren. In Nederland begon het
KNMI in 1881 met dagelijkse weerkaarten voor het
publiek. Buys Ballot ondervond in ons land veel weer-
stand van sceptici die niet geloofden in het wetenschap-
pelijke weerbericht en meer vertrouwen hadden in volks-
weerkunde.De KNMI-directeur reageerde publiekelijk
op discussies over de voorspelbaarheid van het weer.
Het mocht niet baten: in 1878 klaagde Buys Ballot dat
maar drie kranten bereid waren zijn weerberichten te
plaatsen. Daarna verbeterde het klimaat, zeker toen
het Stadswaterkantoor in Amsterdam begon met gratis
verspreiding van de weerkaartjes. Verschillende
opticiens toonden de kaarten in hun etalages. Drommen
mensen verdrongen zich voor de ramen om kennis te
nemen van het nieuwste weerbericht.