HET
WEER,
NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen
zijn soms niet meer helemaal up to
date,
onze excusses daarvoor,
red.
Super El Niño op komst?
In de loop van dit jaar wordt
mogelijk een
super El Niño
verwacht. Tijdens een El
Niño
warmt de tropische Stille
Oceaan
sterk op met gevolgen voor het weer wereldwijd.
De laatste sterke El
Niño was in 2016. Mede daardoor
is
2016 wereldwijd het warmste jaar tot nu
toe.
Als El Niño
inderdaad
doorzet, zal
2026 waarschijnlijk
warmer
worden dan 2016.
El Niño en La Niña
Tijdens een El Niño is het zeewater
in de centrale en
oostelijke delen
van de tropische Stille Oceaan warmer
dan
normaal, waardoor het daar meer
regent
en in
Zuidoost-Azië juist minder
(figuur 1, rechtsboven).
De
oostenwinden nabij
de evenaar worden minder
krachtig of
zelfs westelijk. Bij een La Niña
zien we
juist
een afkoeling van het zeewater
in dat gebied en
daardoor sterkere
oostenwinden en een natter
Zuidoost-Azië (figuur 1,
rechtsonder). De invloed
op het
weer in de tropen is groot,
maar doordat El Niño en
El Niña het
hele
klimaatsysteem beïnvloeden zijn de
gevolgen merkbaar over de hele
Aarde.
El Niño op komst?
In onze omgeving is de invloed van
El Niño en La Niña
heel klein maar
in
andere delen van de wereld zijn de
gevolgen groot. Zo komen daar
ernstige
droogtes en
hevige regens voor.
Daarom is het erg belangrijk tijdig
te weten
of er een nieuwe El Niño aankomt.
Maar als
we kijken naar het
historische
verloop (figuur 1, links),
valt op
hoe grillig en onregelmatig het
verloop van
El Niño en La Niña is. Het is erg
lastig om overgangen
ruim van
tevoren aan
te zien komen. Toch is de kans
groot
dat deze lente en zomer zich een
volgende
El Niño aandient. Dat komt
omdat we al een paar jaar
hebben
gehad met een La Niña, en omdat de zee-
watertemperaturen voor de kust
van
Zuid-Amerika
stijgen. De officiële verwachting van de NOAA, de
Amerikaanseweerdienst, schat deze kans op
ongeveer 60
procent.
Eventueel figuren aanklikken s.v.p.
de tropische Stille oceaan in het gebied van El Niño
(zwart rechthoekje in de figuren rechts) 0.5 graad
boven normaal is dan spreken we van El Niño, een
halve graad onder normaal van La Niña (links).
Tijdens El Niño en La Niña zijn wind en
regenpatronen verstoord (rechts). Bron: NOAA
zeewater in de Stille Oceaan sinds januari 2022.
De koude temperaturen van La Niña verdwijnen
begin 2023. Bron: Coral Reef Watch.
sinds 1951-1980. Maanden tijdens El Niño zijn
rood gekleurd, La Niña blauw. Bron: NASA
Tijdens El Niño is het op aarde gemiddeld iets warmer
In feite zorgen overgangen tussen El
Niño en El Niña
voor relatief korte en
tijdelijke veranderingen in het
klimaat op aarde, met name in de
tropen. Toch is de
invloed groot. Dat zie je
terug in het verloop van de
wereldgemiddelde temperatuur (figuur
3).
De warmste jaren kwamen namelijk
bijna allemaal
voor tijdens El Niño
periodes.
El Niño trekt zich weinig aan van klimaatverandering
Tot nu toe lijkt het erop dat
klimaatverandering zelf
geen invloed
heeft op
El Niño en El Niña. Maar dat
betekent niet dat dat niet gaat
gebeuren in een
verder opwarmend klimaat. Hoewel er
al veel onder-
zoek is gedaan kunnen wetenschappers nog niet
zeggen
of en hoe El Niño en El Niña zullen
verande-
ren in de toekomst. De
gevolgen van El Niño worden
wel
groter,
doordat de bijbehorende droogtes en
sterke
regenval intenser worden door
de opwarming.
Met de
komst van een
volgende El Niño zal de
wereld waarschijnlijk één of meerdere extra
‘warme’
jaren
tegemoet gaan.
KNMI-klimaatbericht door Yorick de Wijs
KNMI /
Weer Servicedienst Leeuwarden/Wytgaard