HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Onweerskansen

Onweer is niet altijd even makkelijk te voorspellen.
De ernst van de situatie wordt soms pas duidelijk als
de buien ontstaan. De ontwikkeling van buien-
complexen met talloze bliksemontladingen, windstoten
en hagel kan snel gaan waardoor onweersbuien een
groot risico kunnen vormen voor de veiligheid.
Het publiek kan er zich bij het zonnige en warme weer
dat vaak aan onweer voorafgaat geen voorstelling van
maken hoe bedreigend onweer en hoe snel het nood-
weer kan worden. Een onschuldig ogende neerslag-
radar kan in korte tijd vollopen met uitdijende rode en
zwarte vlekken die duiden op heftige buien. Het KNMI
geeft regionale waarschuwingen uit voor onweer in de
vorm van kleurcoderingen. code geel bij meer dan
60 % kans op minstens één ontlading per vijf minuten,
gewone onweersbuien dus. Wanneer in een grootdeel
van het land grote complexen met zware buien worden
verwacht kan een hogere waarschuwing(oranje)
worden gegeven. Wordt het weer maatschappij
ontwrichtend dan kan nog ernstiger Weeralarm (code
rood) voor grootschalig zwaar onweer worden uitgeven.
Zwaar onweer houdt in dat er in vijf minuten minstens
vijfhonderd ontladingen worden geregistreerd.
Onweer hangt meestal samen met warmte en grote
tegenstellingen in temperatuur.Soms ligt een over-
gangsgebied tussen warme en koelere lucht boven of
dichtbij ons land wat grote onweerskansen oplevert.
Zo'n toestand met een scheidingsgebied tussen
warmte en koelte kan dagen achtereen standhouden
met herhaaldelijk onweer. De onweersactiviteit leeft
vaak in de namiddag of avond op wanneer de hoogste
temperaturen worden bereikt.

Ook op andere momenten van de dag kan ons land te
maken krijgen met onweersbuien of restanten daarvan
die vanuit bijvoorbeeld Frankrijk, België of Duitsland
ons land bereiken. Een sterke wind op grote hoogte in
de atmosfeer kan een belangrijke rol spelen bij de
ontwikkeling van de buien. De straalstroom, een zeer
krachtig windveld op zo'n tien kilometer hoogte, voert
met grote snelheid koudere lucht aan met aanzienlijk
lagere temperaturen dan aan het aardoppervlak
worden gemeten. Dat leidt tot een sterke temperatuur-
afname met de hoogte, een zeer onstabiele atmosfeer.
Voor onweersbuien is het gunstig als op enkele kilo-
meters hoogte een soort deksel aanwezig is: een sta-
biele laag die een verticale menging van luchtsoorten
verhindert. Bij oplopende temperatuur aan de grond
door zonnig weer wordt de atmosfeer dan geleidelijk
warmer en als het dan onstabiel wordt ontstaan er
sterk stijgende luchtstromingen. Zo'n ontwikkeling kan
heel explosief zijn en in korte tijd leiden tot heftig
onweer. Een kleine verandering van de windrichting op
grote hoogte kan er echter voor zorgen dat geen buien
kunnen ontstaan. Soms is er ook te weinig vocht aan-
wezig om de buienwolken te voeden. Onder zulke
condities kan het een dubbeltje op zijn kant zijn of het
onweer er wel of niet komt of zich alleen zeer lokaal
voordoet. Blijft het onweer uit dan hebben we geluk
gehad maar als het zich voordoet kan het ook meteen
flink raak zijn met alle gevolgen vandien. Bij warm
weer met grote onweerskansen is het raadzaam de
waarschuwingen van het KNMI en de neerslagradar
in de gaten te houden en alert te zijn op mogelijk
heftige weersverschijnselen.

KNMI / Weer Servicedienst Leeuwarden/Wytgaard