HET
WEER,
NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen
zijn soms niet meer helemaal up to
date,
onze excusses daarvoor,
red.
Noord-Italië steeds vaker geteisterd door
grote hagelstenen
Gisteren nog in het nieuws, rond Zurich, Zwitserland
zijn grote hagelstenen van meer dan 5 cm. gevallen
tijdens noodweer en hebben veel schade aangericht.
Zware
onweersbuien
met
windstoten
en grote
hagel
zorgden in
juli 2023 voor doden en
veel schade
in de
Alpenlanden
en de
noordelijke
Balkan
(figuur 1).
Burgers
kunnen hun
weerwaarnemingen
melden bij
de
European
Severe Weather
Database (ESWD).
Het European
Severe
Storms
Laboratory (ESSL)
beheert
en
controleert
de
waarnemingen.
Het ESSL
bevestigt
dat
op 19
juli 2023 hagelstenen
zijn
gevallen
zo
groot als
kleine
meloenen met
een
doorsnede
van
16 cm.,
in de
omgeving van
Venetië.
Hiermee werd
het oude
Europese
record van
15 cm. uit
Roemenië
in
2016
verbroken.
Op
24 juli was
het weer
raak met
stenen
van 19
cm.
diameter. Die dag was
er
ook
grootschalige
schade
bij
Nederlandse
toeristen
aan
het
Gardameer, die
met
bussen terug naar Nederland
zijn
gebracht. Het
wereldrecord
staat
overigens
op
20 cm. diameter,
gemeten in 2003
in South-Dakota,
Verenigde
Staten.
In
Nederland heeft de
grootste
hagelsteen, gemeld in
de
EDSW (en
als plausibel
verklaard), een
diameter van 10 cm., uit een bui
die
op
23 juni 2016 over
Noord-Brabant is getrokken.
De
Wereld Meteorologische Organisatie
houdt
overigens geen
officiële
registratie bij.
In Noord-Italië sterkste toename in grote hagel wereldwijd
Het
aantal
waarnemingen
in het
verleden van
hagel
wereldwijd
is beperkt. Het ESSL heeft
daarom een
nieuwe
methode
ontwikkeld om
indirect
iets te kunnen
zeggen over
het het
aantal
hagelbuien.
Zo kunnen ze
iets
zeggen
over hoe het
aantal
hagelbuien
in Europa
en
elders in de
wereld in de
afgelopen zeventig
jaar is
veranderd
(figuur 2).
Alleen in
Europa
bllijkt grote
hagel
duidelijk toegenomen
en
wereldwijd
juist
afgenomen.
In 2022
kwamen
wereldwijd
de meeste
buien met
hagel
groter
dan 5 cm.
voor in
Zuidwest-
Frankrijk (+216
procent
t.o.v.
1992-2022),
Oost-
Spanje
(+160
procent) en
Noord-Italië (+135
procent).
In
Noord-Italië
is in de
afgelopen
zeventig
jaar het
aantal buien met
hagelstenen
groter dan
5
cm. het
meest
toegenomen,
namelijk
drie keer zo
veel
in
2012-2021
ten opzichte
van de jaren
vijftig
(figuur
3).
Eventueel
figuren
aanklikken
s.v.p.
hagelstenen van 2 cm. of meer, gemeld bij
de Europese database voor gevaarlijk
weer (ESWD) in de maand juli 2023.
Bron: ESSL.
met hagelbuien met stenen groter of gelijk
aan 2 cm. (links) of 5 cm. diameter (rechts)
in de periode 1950-2021, berekend op
basis van een relatie tussen waargenomen
hagelstenen en weergegevens door
Battaglioli et. al., ESSL.
hagelbuien met stenen groter of gelijk aan
2 cm. of 5 cm. diameter in Noord-Italië,
uitgedrukt in procenten van het gemiddelde
over de periode 1950-2021, berekend op
basis van een relatie tussen waargenomen
hagelstenen en weergegevens door
Battaglioli et. al., ESSL.
Onduidelijk nog wat de toekomst gaat brengen
Zware hagelbuien
hebben onder
andere voldoende
vocht
en warmte (onstabiliteit) nodig.
Zo blijft een
luchtbel
net als
een
heteluchtballon stijgen door het
temperatuurverschil
met koude lucht boven
in de
atmosfeer.
Het IPCC,
het
klimaatpanel
van de
Verenigde
Naties,
verwacht
dat
de
omstandigheden
waarin zware
hagelbuien
kunnen
optreden
vaker
gaan
voorkomen in
een warmere
wereld.
Toch
is het
nog
onduidelijk
of zware
hagelbuien
daardoor
toe- of
af
gaan nemen. Hagelstenen
kunnen dan
wel groter
worden
doordat ze
langer in
de koude bovenlucht
verblijven en
daar groeien
door
bevriezing
van het
aanwezige
water in de
wolk.
Maar ook
de
bovenlucht
warmt in de toekomst op waardoor de stenen eerder
smelten als
ze naar
beneden
vallen.
In
het (KNMI-klimaatsignaal) wordt voor Nederland
dan ook geconcludeerd
dat het
onduidelijk
is wat de
toekomst qua
hagel gaat
brengen.
KNMI-Klimaatbericht door Anika Hoekstra
KNMI /
Weer Servicedienst Leeuwarden/Wytgaard