HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Extreme stormen en stormvloeden

Herinneringen aan de watersnoodramp van 1953
roepen de vraag op of zoiets nog eens zou kunnen
gebeuren. Zo'n zware noordwesterstorm kan weer
opreden maar de omstandigheden zijn veranderd.
Sindsdien is veel geïnvesteerd in kustbeveiliging en
zou een storm nog veel zwaarder moeten zijn om
dijken te doen breken. Ook de communicatie en de
voorspelling van het weer zijn verbeterd. Bij een nade-
rende storm wordt iedereen tijdig gewaarschuwd en
worden maatregelen genomen om problemen te
voorkomen. De stormvloed van 1953 heeft een herha-
lingstijd van zo'n 500 jaar. Dat wil zeggen dat bij gelijk-
blijvend klimaat zo'n storm in een denkbeeldige meet-
reeks van 2000 jaar (zo lang meten we immers nog
niet) gemiddeld 4 keer zou voorkomen. Gaan we uit
van een nog ergere storm dan die van 1953 waarbij
het zeewater nog 1 meter hoger komt, dan is de tijd
van herhaling eens in de 10.000 jaar. Zo'n verschrikke-
lijke storm bepaalt de geaccepteerde norm voor de
veilige dijkhoogte langs de Nederlandse kust. Dat wil
zeggen dat de kustbeveiliging zodanig op orde moet
zijn dat er een kans is van minder dan 0.01% per jaar
(of 1% per eeuw) dat de zeedijken het niet aan kunnen.
De kans dat we dat ooit meemaken lijkt dus heel klein.
De schattingen zijn echter gebaseerd op stormen
door de bekende Atlantische depressies.

Onderzoekers gaan na of er ook andere depressies
mogelijk zijn die voor een veel hardere wind kunnen
zorgen. Dan komen de kansen immers anders te
liggen. De meetreeksen schieten te kort om daar een
antwoord op te geven. Daarom maken wetenschap-
pers van klimaatmodellen gebruik. Zo'n model werkt
net als een weervoorspelmodel, niet om het weer 10-
15 dagen vooruit te voorspellen, maar voor vele jaren.
Het doet dus niets anders dan steeds maar weer de
luchtstromingen over de hele aarde berekenen, zodat
alle mogelijkheden de revue passeren. Ook hoogst
zeldzame structuren, die nog nooit waargenomen zijn
maar theoretisch wel mogelijk zijn. En dan met een
hevigheid die de bekende Atlantische stormdepres-
sies doet verbleken. Zo'n over-extreme storm zou
volgens modelberekeningen kunnen ontstaan uit een
bijzonder soort samensmelting van depressies.
De kans dat zoiets ooit gebeurt en ons land daarmee
te maken krijgt is heel erg klein, maar niet verwaar-
loosbaar. Deskundigen willen elk risico, hoe klein
ook, in kaart brengen en doen ook onderzoek naar
dergelijke scenario's. Meer op www.knmi.nl.