HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Afsluitdijk als beschermer

Stormvloeden waarbij dijken bezwijken en land
onderloopt door watersnoodrampen, hebben een
cruciale rol gespeeld in de ontstaansgeschiedenis
van ons land. Denk maar aan de Sint-Elisabethvloed
rond 19 november 1421, die de aanzet vormde tot
het ontstaan van de Biesbosch. Het ontstaan van de
Zuiderzee ligt nog verder terug in de geschiedenis.
In het algemeen word aangenomen dat de Zuiderzee
zijn ontstaan dankt aan de stormvloed in het jaar 1170.
De nieuw ontstane zeeboezem was eerst nog ondiep
en stond slechts gebrekkig in verbinding met de
Noordzee. Daardoor was de Zuiderzee tot in de 16de
eeuw gevuld met zoet water dat 's winters gemakkelijk
bevroor. De Zuiderzee maakte ons land veel kwets-
baarder voor storm. Vooral voor stormen uit het noord-
westen waarbij het water flink opgestuwd wordt, maar
ook bij zuidwesterstorm waren er problemen, onder
meer bij Lemmer. Er volgde een reeks van tientallen
typische Zuiderzeevloeden, waarbij alle lage kustge-
bieden gevaar liepen. Berucht is de Allerheiligenvloed
 van 1 november 1570, die zeker 20.000 mensen het
leven kostte en de stormramp van februari 1825 met
honderden slachtoffers. Van groot belang was de
zware noordwesterstorm die op 13 en 14 januari 1916
woedde. Het was al dagen lang stormachtig geweest
zodat het water al flink was opgestuwd, toen deze
storm volgde.

Geruime tijd beukte de wind met kracht 10 en wind-
stoten van ruim 150 km./uur op onze kust, waardoor er
enorme massa's zeewater via de Wadden het Zuider-
zeebekken werden ingejaagd. Vooral Waterland en
Marken moesten het ontgelden. Ook het Eemgebied
bij Amersfoort en delen van Rotterdam liepen onder.
De Zuiderzeeramp van 1916 heeft de doorslag
gegeven tot uitvoering van de wens om ter bescher-
ming tegen stormen en overstromingen de Zuiderzee
af te sluiten en het land in te polderen. Cornelis Lely
(1854-1929), minister van waterstaat en adviseur van
de Zuiderzeevereniging, had zijn plannen al eind 19de
eeuw afgerond. Begin 20ste eeuw kwam er groen licht
voor het uitvoeren van de plannen, maar het uitbreken
van de eerste wereldoorlog in 1914 deed alles weer in
de ijskast belanden. Tot de stormvloed van 1916 het
tij keerde en men in 1920 kon beginnen met de aanleg
van de Afsluitdijk. 28 mei 1932 werd de 32 kilometer
lange dijk, die Noord-Holland met Friesland verbindt,
officieel in gebruik genomen. Die dag bood aange-
naam weer met veel zon en een matige zuidwester.


KNMI / Weer Servicedienst Leeuwarden/Wytgaard