HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Weerkaart historie

De weerkaart is een landkaart met een overzicht van
het weer in de wereld. De kaart bevat waarnemingen
en metingen, weergegeven in symbolen en getallen.
Opvallend zijn de lijnen (isobaren), die plaatsen verbinden
waar de luchtdruk gelijk is. Zo wordt bepaald waar de
luchtdruk hoog en laag is (hoge- en lagedrukgebieden) en
in welke richting en met welke snelheid de lucht beweegt.
Naast isobaren zijn er ook isothermen, lijnen die plaatsen
met dezelfde temperatuur met elkaar verbinden.
De isotherm is een vondst uit 1817 van de geograaf
Alexander von Humboldt. Op de weerkaart is verder te
zien waar het regent of sneeuwt, waar de zon schijnt en
hoe hard het waait. Ook worden fronten aangegeven,
lijnen die de begrenzing vormen met andere luchtsoorten.
Als een front passeert volgt er meestal ander weer.
Tot begin jaren tachtig van de vorige eeuw werden weer-
kaarten met de hand ingetekend, vandaag de dag maakt
de computer de kaarten. Tegenwoordig bieden weer-
kaarten niet alleen het actuele weer maar ook de
verwachting. Computers berekenen zelfs weerkaarten
van 10 á 15 dagen vooruit. Weerkundigen maken ook
gebruik van weerkaarten met gegevens van hogere lucht-
lagen, bijvoorbeeld op 5 kilometer hoogte.
De luchtstromingen op grotere hoogte zijn van van belang
voor het weer en de verwachting.

De eerste weerkaarten dateren uit de 18e eeuw.
De Duitse onderzoeker Heinrich Brandes verwerkte daar-
op gegevens van de Societas Meteorologica Palatina,
één van de eerste weerkundige organisaties van keur-
vorst Karl Theodor. Meteoroloog Buys Ballot tekende in
1852 de eerste schetsen van kaarten met gegevens van
wind en luchtdruk. In Frankrijk worden sinds 1863 iedere
dag weerkaarten uitgegeven waar men zich op kan
abonneren. In Nederland begon het KNMI in 1881 met
dagelijkse weerkaarten voor het publiek. Buys Ballot onder-
vond in ons land veel weerstand van sceptici die niet
geloofden in het wetenschappelijke weerbericht en meer
vertrouwen hadden in volksweerkunde.De KNMI-directeur
reageerde publiekelijk op discussies over de voorspel-
baarheid van het weer. Het mocht niet baten: in 1878
klaagde Buys Ballot dat maar drie kranten bereid waren
zijn weerberichten te plaatsen. Daarna verbeterde het
klimaat, zeker toen het Stadswaterkantoor in Amsterdam
begon met gratis verspreiding van de weerkaartjes.
Verschillende opticiens toonden de kaarten in hun
etalages. Drommen mensen verdrongen zich voor de
ramen om kennis te nemen van het nieuwste weerbericht.