Schonere lucht, hogere temperaturen

De lucht is in Europa sinds de jaren 80 veel schoner
geworden, doordat sindsdien zwavel verplicht uit rook-
gassen moet worden verwijderd. Dat is goed voor de
natuur en de volksgezondheid, maar heeft als
ongewenst bijeffect dat de opwarming door broeikas-
gassen is versterkt. Schonere lucht bevat namelijk
minder zwevende deeltjes (aerosolen) die zonlicht
reflecteren en wolken witter maken en langer laten leven.
Ook stikstofoxides vormen aerosolen die koelen. Als de
stikstofuitstoot wordt verminderd, heeft dat een klein
opwarmend effect, al weten we niet precies hoe groot.

De lucht in Nederland is schoner geworden  

Zwavel en reactief stikstof (in de vorm van ammoniak
NH3 en stikstofoxides NO2 en NO) zijn door toegenomen
industrialisering en landbouw steeds belangrijkere
bronnen van luchtverontreiniging geworden. Vanaf de
jaren 80 is de lucht in Nederland (en de rest van Europa)
aanzienlijk schoner geworden (figuur 1). De belangrijkste
oorzaak is het verplicht filteren van zwavel uit rookgassen.
Het heeft het probleem van zure regen grotendeels
opgelost en smog en dichte mist zijn sterk afgenomen. 

Ook is de hoeveelheid reactief stikstof in Nederland
afgenomen sinds de jaren 80. De afname is minder dan
de afname van zwavel en verloopt de laatste jaren ook
minder snel. Ammoniak komt vooral uit de landbouw, stik-
stofoxides komen vrij bij hoge-temperatuur verbranding,
zoals bij auto’s, energiecentrales en de CV-ketel (figuur 1).

Schonere lucht versterkt de opwarming 

Zwavel beïnvloedt het klimaat op twee manieren.
De zwaveldeeltjes reflecteren zonlicht en hebben daar-
door een direct koelend effect. Er is ook een indirect
effect via bewolking: wolken worden witter en leven
langer. Door de schonere lucht is door beide effecten de
hoeveelheid zonnestraling die de grond bereikt toege-
nomen. Het wolkeneffect is niet groot, maar de bewolking
is meetbaar afgenomen en reflecteert minder zonlicht.
Eventueel figuren aanklikken s.v.p.