HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Weersverwachting voor lange termijn

De langetermijnverwachting van het KNMI is een
trendmatige weersverwachting waarin in één zin de
trend voor de komende zes tot tien dagen wordt aange-
geven. De prognoses zijn gebaseerd op de gegevens
van 12 UT (Universal Time) van de voorgaande dag.
Per seconde worden meer dan 250 miljard berekening-
en uitgevoerd en de computer heeft de hele middag en
avond nodig om de verwachtingen te berekenen.
In de nacht worden de gegevens doorgestuurd naar de
aangesloten meteorologische diensten, zoals het KNMI.
De computer berekent het mondiale weer voor vijf tot
tien dagen vooruit. Voor het gebruik en de interpretatie
van die gegevens is de vlinder-theorie van de
Amerikaanse meteoroloog Lorenz van groot belang.
Het klapwieken van een vlinder in het Amazonegebied
kan er bij wijze van spreken voor zorgen dat een
depressie ontstaat die twee dagen later in ons land
voor regen en wind zorgt. Een kleine verstoring kan
enorme gevolgen hebben voor het weer in de komende
dagen en is dus van belang voor de weersverwach-
tingen. Het Europees Weercentrum ECMWF en het
KNMI hebben een speciale methode ontwikkeld die
zulke verstoringen incalculeert, de ensemblemethode.
De computer produceert voor elk van de komende tien
dagen tientallen weerkaartjes ter grootte van een flinke
postzegel, die de mogelijke weersituatie aangeven.
De uitkomsten worden op verschillende manieren
gepresenteerd, niet alleen in weerkaartjes en grafiek-
jes maar ook in de vorm van de zogenaamde pluim.
De meteoroloog kan op basis daarvan een trendver-
wachting maken voor de komende tien dagen.
De langetermijnverwachting is de belangrijkste uitbrei-
ding van de weersverwachtingtermijn in ruim 40 jaar.

Op 1 juni 1981 begon het KNMI met het publiek
maken van de vijfdaagse verwachtingen. Indertijd
werd dat zeer gedurfd gevonden, maar na een jaar
was iedereen er al aan gewend. De verwachtingen
voor de lange termijn zijn geen gedetailleerde weer-
berichten, maar geven een trend. Deze weersverwach-
tingen zijn gebaseerd op de uitkomsten van computer-
berekeningen van het Europees Centrum voor Weers-
voorspellingen op Middellange Termijn. Het ECMWF,
waarin het KNMI participeert, is al in 1980 begonnen
met tiendaagse verwachtingen en heeft veel onderzoek
gedaan naar verbetering van de kwaliteit. Sinds het
ECMWF in de jaren zeventig de eerste verwachtingen
uitbracht is de kwaliteit sterk verbeterd. Inmiddels heb-
ben de verwachtingen van het European Prediction
System (EPS) tot twee dagen vooruit een betrouw-
baarheid van ruim 95 procent. We moeten daarbij
bedenken dat 100 procent een perfecte verwachting
vertegenwoordigt en dat er bij nul procent geen enkele
overeenkomst met de werkelijkheid is. Op een termijn
van vier dagen lag de score iets onder 90 procent en
de vijfdaagse verwachting was in 80 procent van de
gevallen bruikbaar. De vijfdaagse is tegenwoordig net
zo betrouwbaar als in de weersverwachting tot twee
dagen vooruit in 1972. Het ECMWF maakt naast de
tien- en vijftiendaagse verwachtingen ook maand- en
seizoensverwachtingen. Voor deze verwachtingen op
langere termijn zijn vooral de stromingen in de oceaan
van groot belang en de wisselwerking tussen de
oceaan en de lucht erboven.