HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

IJsdagen

Een ijsdag is een dag waarop het de hele dag blijft
vriezen. Ook de hoogste temperatuur van het hele
etmaal ligt op een ijsdag dus onder nul. Vrijwel elke
winter telt er een aantal. De Bilt beleefde in de
afgelopen ruim honderd jaar maar zes winters zonder
ijsdagen. Normaal (gemiddeld over 1981-2010) telt
het KNMI in De Bilt in december twee ijsdagen,
in januari drie en februari twee. In november of maart
komen weinig ijsdagen voor en blijft het alleen bij hoge
uitzondering de hele dag vriezen. Een doorsneewinter
levert dus 7 ijsdagen op, maar In strenge winters blijft
het soms weken achtereen zonder onderbreking
vriezen. Zo telde de winter van 1947 in drie maanden
46 ijsdagen, in de winter van 1963 kwam De Bilt tot
42 ijsdagen en in 1940 bleef het op 41 dagen de hele
dag vriezen. In het noorden en oosten is het aantal
ijsdagen doorgaans groter. Zo leverde de winter van
1963 in Eelde 55 ijsdagen op en die van 1947 had
daar 51 ijsdagen. Het landelijk record staat op naam
van weerstation Ternaard waar de winter van 1963
in totaal 61 ijsdagen opleverde.

De winter van 1947 kende de langste periode met
ononderbroken vorst: in De Bilt bleef de temperatuur
tussen 4 en 24 februari elke dag onder nul, dat zijn
21 ijsdagen op rij. In Eelde begon die lange vorstpe-
riode al op 22 januari 1947 en volgden 34 ijsdagen.
Recentere winters met veel ijsdagen waren de winter
1996 (26 ijsdagen in De Bilt en 43 in Eelde) en die
van 1997 toen de temperatuur tussen 21 december
1996 en 11 januari 1997 (22 dagen) niet boven het
vriespunt kwam. De witte winter van 2010 telde in
De Bilt 20 ijsdagen. Ook november en maart kunnen
ijsdagen opleveren. In De Bilt is 3 november (1980)
de vroegste datum met een ijsdag en 12 maart
(1947) de laatste. De winter van 2013 heeft in De Bilt
12 ijsdagen opgeleverd, alle in januari. De 14e januari
was de eerste van een opeenvolgende reeks van 12
ijsdagen. Op 22 december 2021 was er na ruim 10
 jaar weer eens een vroege ijsdag, de 7de dat jaar.
Zie bij: Elke winter eerste en laatste ijsdag vanaf 1976.