HET
WEER,
NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen
zijn soms niet meer helemaal up to
date,
onze excusses daarvoor,
red.
Vaker tropische nachten in Nederland
Tropische nachten waarin de temperatuur
niet
beneden de 20 graden afkoelt komen steeds vaker
voor in
Nederland met warme uitschieters tot boven
de 24 graden. Dat
is een gevolg van de opwarming
van de aarde door de
verbranding van fossiele
brandstoffen.
Tropische nachten
alle tropische nachten, dat wil zeggen dagen waarop
de temperatuur van 00:00 uur tot 24:00 uur UTC
(02:00-02:00 Nederlandse zomertijd) niet onder de
20 graden komt op tenminste één van alle KNMI-
meetstations. In totaal tellen we 155 tropische nachten
(afbeelding 1). Hiervan vielen er 64 in de vorige eeuw,
gemiddeld 6.4 per 10 jaar. Deze eeuw telt al
91 tropische nachten, gemiddeld maar liefst 36 per
10 jaar, bijna 6 keer zo veel.
De tot nu
toe warmste nacht viel op
27 juli 2018 in
Deelen. Een etmaal lang kwam de
temperatuur niet
onder 24.4 graden.
Afbeelding 1. Dagen waarop de minimumtemperatuur
niet
onder de 20 graden komt op ten minste één van
de
KNMI-meetstations. De hoogste waarde van alle
stations
is met een cirkel weergegeven, de kleur geeft
de gemeten
minimumtemperatuur weer. ©KNMI
meetstations is toegenomen. Maar dat effect is
beperkt. In Maastricht, waar sinds 1906 wordt
gemeten, waren er de vorige eeuw 8 tropische nachten,
en deze eeuw al 24, naar verhouding 11 keer zo veel.
Niet iedere tropische nacht valt samen met een tropische dag
Gezondheidsklachten ontstaan door slechte slaap
als het 's nachts zo warm is, zeker als de
omringende
dagen extreem warm zijn overdag en het
lichaam niet
goed meer kan afkoelen. Niet iedere
tropische nacht
blijkt vooraf te gaan of te volgen
op een tropische dag
(afbeelding 2). Eén derde van
de tropische nachten
gaat niet samen met een
tropische dag (50 van de 155).
De meetstations waar dit voor geldt liggen aan de
kust.
De nabijheid van de zee dempt de afkoeling in
de nacht,
waardoor bij minder extreme temperaturen
overdag het
toch kan voorkomen dat de
nachttemperatuur niet
beneden de 20 graden daalt.
Gemiddeld genomen is
het aantal tropische nachten
aan de kust dan ook het
hoogst (afbeelding 3).
nachten uitgezet tegen de hoogste temperatuur van
de dag van de tropische nacht zelf, de dag ervoor
en erna. De periode is 1901 tot en met 24 juni 2026
en per tropische nacht is de hoogste minimum-
temperatuur genomen van alle KNMI-meetstations.
Kleur geeft het jaartal weer. ©KNMI
per jaar in de periode 1991-2020. ©KNMI
De tropische nachten van 25 en 26 juni 2026
bepaald per etmaal, vinden we op deze manier niet per
se de minimumtemperatuur van een aaneengesloten nacht
omdat een etmaal twee halve nachten beslaat.
Afbeelding 4 laat dit zien voor de temperatuur in De Bilt
op 24-26 juni. De verticale lijnen markeren de 24 uur
waarbinnen de minimumtemperatuur wordt bepaald.
Zowel op 25 juni als 26 juni was de nacht tropisch omdat
de temperatuur niet verder daalde dan 21,4 en
21,3 respectievelijk. De verwachting is dat de minimum-
temperatuur van 27 juni uitkomt op 21-22 °C.
Afbeelding 4. Temperatuur in De Bilt van 24 - 26 juni
2026.
De verticale lijnen markeren de 24 uur waarover de
minimumtemperatuur wordt bepaald. ©KNMI
Toekomst?
toekomst verwachten we daarom ook een verdere toename in
de kans op tropische nachten in Nederland.
De KNMI-klimaatscenario's verwachten voor Maastricht 20
tot 62 tropische nachten per 10 jaar rond 2050, een flinke
toename in vergelijking met gemiddeld rond 10 tropische
nachten per 10 jaar tot nu toe in deze eeuw. Tropische nachten
worden een normaal onderdeel van de Nederlandse zomers,
iets waar we aan zullen moeten wennen.
KNMI-klimaatbericht door Frank Selten en Peter Siegmund
KNMI /
Weer Servicedienst Leeuwarden/Wytgaard